Stymulacja umiejętności grafomotorycznych u dzieci w wieku przedszkolnym

 

I.Definicja grafomotoryki

Grafika – zapis. Motoryka – zdolność wykonywania różnych czynności ruchowych.

Motoryka mała odnosi się do czynności związanych z użyciem palców i dłoni. Czynności z zakresu motoryki małej pobudzane są poprzez naśladowanie, percepcję, motorykę dużą, a przede wszystkim koordynację wzrokowo – ruchową.

II.Rozwój grafomotoryki                                                                                                                              

        Okresem przygotowawczym do rysowania i pisania jest okres tzw. bazgrot. Dopiero około drugiego roku życia dziecko stawia pierwsze kropki stukając kredką, robiąc

nieregularne ruchy koliste, następnie pojawiają się linie poziome, a później pionowe.

        Rozwój motoryki małej u dzieci w wieku przedszkolnym

1.Trzylatek w zakresie motoryki małej powinien:

  • Rysować proste linie pionowe i poziome oraz koło
  • Budować z klocków wieże
  •  Posługiwać się łyżką, widelcem, kubkiem
  • Samodzielnie wykonywać podstawowe czynności higieniczne (korzystać z toalety, myć i wycierać ręce)
  • Wkładać różnego kształtu klocki do właściwych otworów
  •  

2.Czterolatek w zakresie motoryki małej powinien:

  • Odwzorowywać linię prostą, koło, kwadrat lub prostokąt i krzyżyk
  • Rysować po prostym śladzie
  • Usprawniać swoją samoobsługę
  • Zamalowywać powierzchnię kartki lub jej wyznaczony fragment (bez precyzyjnego trzymania się wyznaczonych krawędzi)

3.Pięciolatek i sześciolatek w zakresie motoryki małej powinien:

  • Posiadać umiejętność pełnej samoobsługi
  • Tworzyć rysunki tematyczne
  • Mieć precyzyjne ruchy dłoni (nawlekać koraliki, zapinać i rozpinać guziki, zamalowywać płaszczyzny trzymając się wyznaczonych krawędzi itp.)

III.Zaburzenia grafomotoryki

  • Szlaczki nie mieszczą się w liniaturze, są niestaranne
  • rysunki bardzo ubogie w szczegóły, schematyczne
  • niska sprawność motoryczna ręki, szybka męczliwość
  • małe doświadczenia  w rysowaniu
  • zaburzony rozwój funkcji percepcyjno-motorycznych zaangażowanych w czynność rysowania
  • zakłócenia funkcji wzrokowych
  • duże napięcie palców, niewłaściwy chwyt narzędzia pisarskiego, niewłaściwy nacisk
  •  

IV.Przykłady ćwiczeń grafomotorycznych przygotowujących do nauki pisania oraz stymulujących motorykę małą u dzieci w wieku przedszkolnym

  • Wkładanie klocków o rożnych kształtach w odpowiednie otwory w pudełku
  • Uzupełnianie obrazków tematycznych
  • Lepienie z plasteliny/ciasta różnych kształtów, wałkowanie cienkich wałeczków, ugniatanie na „placki”
  • Zabawy klockami: ustawianie wieży, budowanie domów itp.
  • Układanie puzzli
  • Nawlekanie na sznurek koralików
  • Zapinanie guzików
  • Sznurowanie butów
  • Rysowanie linii, krzyżyków, kół itp. Na kartonach, foliach, tablicach
  • Kolorowanie wg ustalonych zasad
  • Wycinanie po liniach, różnych kształtów
  • Rysowanie po śladzie
  • Odwzorowywanie szlaczków i wzorów

V.Metody i sposoby wspierania umiejętności grafomotorycznych

Metoda ćwiczeń grafomotorycznych Hanny Tymichowej. Mogą ją wykonywać zarówno dzieci praworęczne, jak i leworęczne. Dzieci otrzymują wzór, rysunek, który odbijają, powielają. Jest to doskonała zabawa graficzna, w której dzieci mogą rysować, malować, pisać palcem po śladzie itp. Ćwiczenia te pomagają dziecku w osiągnięciu gotowości do nauki czytania. Spełniają rolę usprawniającą i stymulującą, gdyż wpływają na rozwój motoryki rak i koordynacji wzrokowo-ruchowej. Wyrabiają pewność i płynność ruchów ręki oraz sprawność manualną. Są wskazane dla tych dzieci, u których zaobserwowano:

  • Wadliwą pozycje ciała podczas zajęć graficznych
  • Nieprawidłowe ułożenie ręki lub palców
  • Niewłaściwe napięcie mięśniowe ręki (nadmierne lub zbyt słabe), które powoduje nieprawidłowy nacisk pióra lub ołówka
  • Wolne tempo pisania i rysowania
  • Szybkie męczenie się podczas pisania i rysowania
  • Niski poziom graficzny rysunków, odpowiadający niższemu wiekowi życia.

„JESTEŚ TYM, CO JESZ” - Kilka słów o wychowaniu prozdrowotnym

 

 

            Wiek przedszkolny to optymalny moment do wychowania prozdrowotnego. Dziecko w wieku przedszkolnym z jednej strony dąży do dominacji, pragnie być samodzielne, z drugiej zaś bliskość matki i to, co ona mówi jest dla niego najważniejsze. Przedszkolak zadaje mnóstwo pytań, poszukuje wiedzy, oczekuje odpowiedzi na nurtujące go wątpliwości. Wiek przedszkolny jest szczególnym okresem rozwojowym. Małe dziecko jak gąbka chłonie pozytywne  zachowania, nawyki i zwyczaje dorosłych. Są one wzorem postępowania i drogowskazem na przyszłość.

     Wychowanie mające charakter wielopłaszczyznowy i będące procesem długotrwałym powinno dążyć do zamierzonych skutków. To rodzice są odpowiedzialni za prozdrowotne wychowanie swoich dzieci. Proces ten uzupełnia, wspomaga i kompensuje przedszkole, a szkoła go kontynuuje. To opiekunowie swoim przykładem, postawą powinni wpajać najmłodszym, w którym kierunku podążać; aby dorosłość stała się pozytywną sumą własnego dzieciństwa. W przedszkolu dziecko ma okazję dowiedzieć się, jak należy się zdrowo odżywiać. Powodzenie szeregu działań podejmowanych przez nauczycieli i pomocniczy personel przedszkola w tym zakresie uzależnione jest od współpracy ze środowiskiem rodzinnym. Zagadnienia związane z prawidłowym żywieniem omawiane są w przedszkolu nie tylko podczas głównych zajęć, ale także w naturalnych sytuacjach, takich jak jedzenie posiłków. Dzieci zapoznają się z zasadami właściwego odżywiania i dowiadują się dlaczego jedzenie warzyw, owoców, produktów mlecznych ma pozytywny wpływ na zdrowie.

            Aby właściwie kształtować nawyki prozdrowotne u małego dziecka należy zwrócić uwagę na:

  • Odpowiednio zbilansowaną dietę
  • Zdrowe przekąski w postaci suszonych owoców, orzechów, nasion, kiełków itp.
  • Świeże soki, herbatki owocowe, czystą wodę albo z dodatkiem cytryny, miodu, zamiast bezwartościowych kolorowych napojów
  • Aktywność ruchową
  • Przestrzeganie higieny
  • Odpowiednią dawkę snu
  • Dozowanie przebywania przed telewizorem i komputerem

Właściwe żywienie dziecka oznacza jego zdrowie nie tylko w okresie rozwoju, ale także w dorosłym życiu. Dieta w wieku przedszkolnym powinna być oparta na pełnowartościowym programie żywieniowym i musi uwzględniać odpowiednią ilość dobrej jakości podstawowych składników odżywczych t.j. białka, węglowodany, cukry, sole mineralne i witaminy.

Dzieci powinny znać podstawowe zasady prawidłowego odżywiania się, mieć świadomość co to znaczy zdrowe odżywianie, dlaczego należy się zdrowo odżywiać. Powinny wiedzieć, że zdrowo odżywione dziecko mniej choruje, ma dużo energii, jest sprawne fizycznie itp. I że powinno starać się przestrzegać zasad zdrowego żywienia.

Żywność naturalna bogata w substancje odżywcze potrzebne rozwijającemu się dziecku. Produkty naturalne są najlepiej przyswajalne przez nasz organizm. Produkty wysokoprzetworzone tracą na wartości odżywczej i są uzupełniane przez dodawanie tzw. sztucznych witamin. Te wszystkie substancje dodatkowe nie są obojętne dla organizmu i mają negatywny wpływ na zdrowie i rozwój dzieci. Dlatego w obecnych czasach jest dużo alergików, osób otyłych, dzieci z zaburzoną koncentracją i nadpobudliwością.

Dzieci w wieku przedszkolnym uczą się poprzez naśladowanie rodziców, nauczycieli oraz innych dzieci. Należy przełamywać opory dzieci, indywidualne upodobania smakowe. Należy zachęcać dzieci do spożywania, nie zmuszać. Zachęcać do eksperymentowania z nowymi smakami, potrawami.

Wszystkie zmiany powinny być wprowadzane w sposób stopniowy i spożywane w przyjaznej atmosferze.